Mark Zuckerberg – Girişimcilik Ekolleri ve Sıra Dışı Hikayeleri #5


“Girişimcilik Ekolleri ve Sıra Dışı Hikayeleri” serimizin bu haftaki yazısında sizlerle, şu anda aylık 1 milyar aktif kullanıcıya sahip sosyal ağ Facebook’un kurucusu ve dünya üzerindeki en geç milyarder unvanına sahip olan Mark Zuckerberg ‘in hayatını ve girişimcilik hikayesini paylaşacağız.

Mark Zuckerberg

Mark Elliot Zuckerberg 14 Mayıs 1984 yılında New York’un banliyö bölgesi Dobbs Ferry’de doğdu ve kız kardeşleri Arielle, Randi ve Donna gibi Mark da bu bölgede büyüdü. Ailenin dört çocuğundan ikincisi ve tek erkek çocuğu olan Mark’ın babası Edward Zuckerberg bir diş hekimi, annesi Karen Zuckerberg ise bir psikiyatristti.

Mark bilgisayar programcılığına ilgi duymaya ilkokul yıllarındayken başladı. Henüz 10 yaşındayken insanların bilgisayar programlayıcıları ve kullanıcılar olarak ikiye ayrıldığını fark eden Mark, Intel 486 mikro işlemcili ilk bilgisayarına sahip oldu.

Mark, Atari BASOC programlama dilini babasından öğrenmiş ve 12 yaşındayken bu dili kullanarak “ZuckNet” ismini koyduğu bir mesajlaşma uygulaması geliştirmiştir. Uygulama sayesinde evdeki ve babasının muayenehanesindeki tüm bilgisayarları birbirine bağlamış ve aralarında mesaj transferini sağlayabilmişti.

Lise yıllarında ise Mark, MP3 çalma listeleri için Synapse isimli bir media player geliştirmişti. Yapay zekâ olarak programladığı bu uygulama kullanıcıların şarkı tercihlerini analiz edebiliyor, herhangi bir kullanıcının dinlemek isteyebileceği şarkılara dair tahminlerde bulunabiliyor ve bu tahminlere dayalı çalma listeleri oluşturabiliyordu. Synapse ile yakından ilgilenen Microsoft ve AOL uygulamayı satın almak istemesine rağmen genç yetenek, bilişim devi bu şirketlerin teklifini kibarca geri çevirdi.

2002 yılında Zuckerberg, Phillips Exeter’den mezun olduktan sonra Harvard Üniversitesi’ne girdi. Henüz Ivy League’deki ikinci yılındayken yazılımcı olarak kampüs içerisinde yaygın bir ün kazandı. Bu dönemde CourseMatch isimli bir program yazdı, program sayesinde öğrenciler diğer kullanıcıların ders listeleri üzerinden kendi ders konularını seçebiliyordu.

FaceMash ‘in Kurulması

2003 yılında Harvard’daki yurt odasında uykusuzluk çektiği bir yaz akşamı, Mark Zunkerberg’in aklına FaceMash adında bir site yaratma fikri geldi. Öğrencilerin kendi profil resimlerini yüklediği Harvard veri tabanını hacklemeye karar verdi. Hızlıca bir program geliştirdi. Program, veri tabanında bulunan herhangi 2 kadın öğrencinin fotoğraflarını rastgele seçiyor, bu fotoğrafları yan yana koyarak “Hangisi daha seksi?” diye soruyor ve kullanıcıların oylama yapabilmesine olanak sağlıyordu.

 

 

Site oldukça fazla ilgi gördü ve Harvard’daki öğrencilerin büyük bir kısmı siteyi ziyaret etmişti. Fakat ziyaretçilerin sayısı sınırın üzerine çıktığında sunucu aşırı yüklemeden dolayı kilitlendi. Sonrasında Mark yaptığı şeyi itiraf etti ve yaptıklarından dolayı 6 ay okuldan uzaklaştırma cezası aldı. Buna rağmen, FaceMash sayesinde bu tip şeylerin toplumda büyük ilgi uyandırdığını keşfetmişti.

Facebook’un Kuruluşu

4 Şubat 2004 tarihinde Mark Zuckerberg, şimdilerde tüm dünyada Facebook.com olarak bilinen TheFacebook.com alan adını satın aldı. Fakat, bu alan adıyla sadece Harvard içerisinde faaliyet gösteriyordu.

Zuckerberg ve arkadaşı Eduardo Saverin, Facebook’ta kayıtlı kullanıcı sayısının çoktan 4 bini bulduğunu fark ettiklerinde, yeni yazılımcıların desteğine ihtiyaç duyduklarını da anladılar. Bu yazılımcılardan biri Facebook’u Columbia Üniversitesi, Stanford ve Yale’deki öğrencilerin erişimine açan ve aynı zamanda Mark’ın komşusu olan Dustin Moskowitz’di.
Bir süre sonra, artık bütün öğrenciler siteye kayıt olabiliyordu. Herhangi bir kullanıcı siteye üye olmak istediğinde “.edu” uzantılı mail adresinin yanında detaylı profil bilgisi sunmak ve gerçek bir profil fotoğrafı kullanmak durumunda kalıyordu. Kendi fotoğrafı yerine avatar kullanan insanların profilleri ise siliniyordu.

 

Çok geçmeden, Facebook eğitim alanının dışına çıkarak gittikçe daha fazla popülerleşmeye başladı. Mark Zuckerberg site için yatırımcı aramaya başlamıştı. İlk yatırımlar Silikon Vadisinde herkesçe tanınan ve PayPal’in kurucularından biri olan Peter Thiel’den alındı. Peter Thiel platforma 500 bin dolar aktardı. Kuruluşundan sonra bir yıldan daha kısa bir süre içinde 1 milyondan daha fazla kişi bu sosyal ağa katılmıştı. Bu noktada, Accel Partners Facebook’a 12,7 milyon dolar değerinde yatırım yaptı, Greylock Partners tarafından yapılan yatırım ise 27,5 milyon dolar değerindeydi.

Facebook’un kullanıcı sayısı 50 milyonu geçtiğinde büyük şirketler Zuckerberg’e Facebook’u satın alma teklifinde bulunmaya başladı. Bu şirketlerin arasında bulunan Yahoo!, Facebook için tam 900 milyon dolar önermişti fakat Mark bunu kabul etmedi. Şu an Zuckerberg şirketteki oy çoğunluğunun %60’ını kontrol ediyor, %35 Eduardo Saverinde iken %5’i ise ekibe sonradan katılan Moskowitz’e ait.

Facebook Nasıl Gelir Yaratıyor?

2013 yılında, Facebook şirketinin cirosu 7.87 milyar dolara erişti, net geliri ise 1.5 milyar dolar değerindeydi. Ciro üç yıl içerisinde altı katına çıkmıştı.

Facebook’un temel gelirleri sosyal ağın sayfalarında yayınlanan içerik reklamlarından geliyor. Hızla artan kullanıcı sayısı ve bu kişilerin sitede geçirdikleri zaman reklam geliri yaratıyor. Öyle ki, şirketin geçen yıl sağladığı nakit akışının %85’ini içerik reklamları oluşturdu.

Geriye kalan %15’lik gelirin büyük çoğunluğu ise Facebook ödeme sistemi ile yapılan alışverişlerde kazanılan indirimlerden geliyordu.

 

Instagram, Oculus Rift ve Whatsapp Uygulamalarının Satın Alınması

 Aynı zamanda harika bir strateji uzmanı da olan Mark Zuckerberg, Facebook çatısı altında faaliyetlerini bağımsız birer şirket gibi sürdürebilecek şirketleri satın almayı sürdürüyor.

2012 yılı Nisan ayında, Facebook nakit ve hisse senedi şeklinde 1 milyar dolar ödeyerek mobil fotoğraf paylaşım uygulaması Instagram’ı satın aldı.

2014 Mart’ında ise şirket 2 milyar dolar karşılığında Oculus Rift’i bünyesine kattı. Oculus Lift, Palmer Freeman Luckey’nin başında bulunduğu Oculus VR Company tarafından sanal gerçeklik donanımı olarak geliştirilmiştir.

Yine 2014 yılı Ekim ayında ise Mark Zuckerberg 22 milyar dolara Whatsapp’ın satın alımını tamamladı.

 

The Time Dergisi’nde Yılın Kişisi Seçilmesi

2010 yılı Ocak ayında, Facebook’un kurucusu ve CEO’su olan 26 yaşındaki milyarder Mark Zuckerberg, TIME dergisi tarafından yılın kişisi seçildi. Derginin baş editörü Richard Stengel tercihlerinin arkasında yatan gerekçeyi “Mark tarafından yaratılan bu sosyal ağ, dünyadaki insanların neredeyse onda birini birbirine bağlayabildi.” şeklinde açıkladı. Stengel’e göre “Facebook, günümüzde yeryüzünde hiçbir hükümetin yapamadığı kadar, üyelerini tanıyan dünyanın en büyük üçüncü ülkesi gibi faaliyet gösteriyor.” du.

TIME dergisine göre, geçmiş yıllarda yılın adamı seçilenlerin hiçbiri 2010 yılının kazananı kadar büyük bir etki yaratamamıştı. Mark 2010 yılında öylesine popülerdi ki David Fincher tarafından hakkında “The Social Network” isminde bir film bile çekilmişti.

Forbes tarafından 2015 yılında yayınlanan Amerika’daki en zengin 400 insan sıralamasında ise Zuckerberg 40.3 milyar dolarlık net serveti ile 7. sırada yer aldı. Şu an ise 56 milyar dolarlık serveti ile 5. Sırada yer alıyor.

 

Özel Hayatı

Mark; Palo Alto’da 19 Mayıs 2012 tarihinde ise uzun bir süredir sevgilisi olan Priscilla Chan ile evlendi ve o zamandan bu yana da birlikte yaşıyorlar. 1 Aralık 2015’te Mark Zuckerberg ve Dr. Priscilla Chan kızları Maxima Chan Zuckerberg’in doğum haberini kamuoyuyla paylaştı.

Aynı zamanda genç çift, insan potansiyelini, eşitliği ve dünya gelişimini desteklemek amacıyla ölmeden önce Facebook hisselerinin yaklaşık 45 milyar dolar değerinde olan %99’unu Chan Zuckerberg inisiyatifine bağışlayacaklarının taahhüdünde bulundu.

 

0 yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Benzer Yazılar Başarı Hikayeleri