Select Page

Herkesin Aynı Anda Kazanmasını Mümkün Kılan Oyun Teorisi!

Herkesin Aynı Anda Kazanmasını Mümkün Kılan Oyun Teorisi!

Aldığımız en iyi kararın karşımızdakinin aldığı karara bağlı olduğunu düşünürsek interaktif dünyada hepimiz karar alırken pragmatist yaklaşır ve karşımızdakinin kararını öngörme ihtiyacı duyarız. Bir karar biriminin kazançlarının, diğerlerinin kararına bağlı olduğu karşılıklı stratejik karar almanın yer aldığı durumları incelemek üzerine geliştirilen Oyun Teorisi kuramına gelin genel bir perspektifle bakalım.

Oyun Teorisini genel anlamda ifade etmek gerekirse; hayatın her alanında yapılacak seçimin oluşan sonuçlarının matematiksel modellemesidir.  Amaç temel olarak çıkarların en üst seviyede tutulup riskin minimize edilmesidir. Kuramda her bir oyuncu diğerlerinin stratejisi sabitken kendi stratejisini değiştirdiğinde daha iyi bir fayda elde edemeyeceği bir yöntemi uygular ve oyunun daha sonra da değineceğim denge noktasına ulaşır. Oyun Teorisinde konu sınırlaması yoktur. Kişiler değiştikçe kuralların da değişmesi gibi dinamik kuralları vardır.

Günlük karşılaşılabilecek en basit bir olay karşısında dahi kafamızda oluşan karar stratejilerini düşünerek oyun teorisini çalıştırmış oluruz, yeter ki çıkarlarımızı göz önünde bulundurarak hareket edelim.  

Ekonomi, fizik, felsefe, matematik, siyaset bilimi gibi pek çok disiplinde işe yaranabilecek bir istatistik kuramı olarak görebiliriz oyun teorisini.

 Günümüzde hızla yaygınlaşan yapay zekâ teknolojisi de elbette oyun teorisiyle yakından ilgileniyor. Neredeyse tüm video oyunlarının zemini yapay zekâ ile oluşturuluyor ve tasarlanan tüm yapay zekâ modelleri birer oyun teorisi mantığına çevriliyor. Yapay zekânın mantalitesini daha net biçimde anlamak için de yine Oyun Teorisini iyi kavramak gerekiyor.

MV5BMjAyODk3OTg2NV5BMl5BanBnXkFtZTgwMzQ2OTUzNTE@._V1_SY500_CR0,0,772,500_AL_

Oyun Teorisinin temellerini ilk ortaya atan ismin 1928 yılında Macaristanlı matematikçi John Von Neumman olduğu söylenir. 1944 yılında ise Neumann’a Morgersten da katılır ve birlikte yayımladıkları makale ile rekabet sorunsalını sıfır toplamlı oyunlar ve işbirlikçi oyunları kavramlarıyla formüle ederek elde ettikleri teoriye ‘Oyun Teorisi’ derler. Daha sonra hayatı Akıl Oyunları filmine konu olan ve modern ekonominin ustası olarak görülen John Forbes Nash doktora tezinde Nash dengesini kurarak oyun teorisini bugünkü noktaya taşır. Artık oyun teorisi Nash ile anılacaktır. Nash dengesi kısaca birden çok oyunun olduğu durumlarda rakiplerin faydalarını en üst seviyede buluşturduğu noktadır. Daha iyi anlamak isteyenler için Akıl Oyunlarındaki bar sahnesi iyi bir örnek olacaktır.

Yine oyun teorisini anlamaya yönelik en iyi örnekler; Prisoner’s Dilemma(Mahkûmların İkilemi)’nde geçer. Mahkûmların ikilemine özet bir örnek verecek olursak; iki ayrı sorgu odasında bulunan zanlının birbirlerinden habersiz olarak birbirleri adına yaptıkları anlaşmadır. Örneklerini çoğaltmak mümkün.

Hakeza oyun kuramını anlama adına da yoğun bir şekilde pratik yapılması gerekir.

Oyun Teorisini tam kavrayabilmek için matematiksel veriler, analiz sunmak gerekir, yine teorinin geniş bir terminolojisi de var fakat uzun soluklu bir disiplin olduğu için bu yazımızda genel olarak ele almak istedik.


“Akıl Oyunları” adlı film hakkında detaylı bilgiyi buraya tıklayarak bulabilirsiniz.

Yazar hakkında:

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir